Meatzaritza proiektu batek Ayoreo eta Guaraní Ñandéva herrien lurraldea mehatxatzen du

(Castellano)

Irudi nagusia: Enlatitud25 (MADES-eko argazkietan oinarrituta)

PARAGUAIEKO ESTATU AGINTARIEI ETA NAZIO ETA NAZIOARTEKO GIZARTEARI ADIERAZPENA

GURE JATORRIZKO ETA BIZITZAKO LURRALDEAK EZ DAUDE SALGAI, EZTA USTIATZEKO!

Paraguayko Garai eta Ducodegosode Ayoreo Elkarteak (AGDAP) Paraguai Estatuaren adarrei, giza eskubideen erakundeei eta nazio mailako gizarteari adierazten die Médanos del Chaco Parke Nazionalean mineralen bilaketa, esplorazio eta ustiapena baimentzeko edo lurralde hauek kaltetzen dituen edozein jarduera onartzeko asmoa duen edozein ekimen legegile edo administratiboari gure erabateko ukapena.

Ayoreo eta Guaraní Ñandéva herrien aintzinazko eta jatorrizko lurraldeak

Estatuak orain ‘Médanos del Chaco Parke Nazionala’ deitzen dion lurraldea gure Ayoreo herriak eta baita Guaraní Ñandéva herriak ere historikoki erabili duten jatorrizko eta ohizko lurraldearen zati bat da. Paraguayko estatuaren sorreratik edo herrialdeak, lursailak edo parke nazionalak erakusten dituzten mapak egin aurretik askoz lehenago, gure komunitateek ekosistema honetan askatasunez bizi eta mugitzen ziren, eta modu horretan bizitzeagatik gaur egunera arte babestu dute. Ezin dugu onartu bizileku hau hidrokarburo eta meatzaritza ekimenetarako zatitzea, interes komertzial pribatuei onura emateko, eta horrek gure herriarentzat inolako onurarik ekarriko ez duelako.

Erami

Ayoreo herriarentzat, Erami basoa da, eta harremanetan jarri gabeko herrien kulturarentzat ez da ez merkantzia ez ustiapen baliabideen erreserba; basoa etxea, tenplua, ezkutalekua, sendagaia eta gure janariaren eta uraren iturria da. Gure arbasoen espirituak atseden hartzen duten lurralde sakratua da, eta bertan naturarekin harmonian bizitzeko, kalterik egin gabe, jakintza etorkizuneko belaunaldiei transmititzen zaie. Basoa suntsitzea guztion bizitzari eta gure existentzia osoari kalte egitea da.

Ekozidioa

Gran Chacoko ekosistema zaurgarrienaren barruan matxin astuna sartzea onartzea, egur mozteko bideak irekitzea, hidrokarburoei dagokien zulaketa eta lurrazaleko zein lurpeko uren kutsadura (bereziki Yrenda Akuifero funtsezkoaren berrbetetzeko eremuan) ekocidio ekintza konponezina osatzen du, eta ziurrenik inork ez du nahi izango konpondu edo ordaindu. Médanoseko ur-egoera eta basoak aldatuz gero, landare eta animalia basatien heriotza biologikoa eragin dezake eta eskualde osoa ur freskorik gabe utz dezake.

Isolatuta dauden Ayoreo taldeek jasaten duten genozidio fisiko eta kultural

Nahiz eta Chacoko bizimodu alternatiboen existentzia onartzen ez duten interes ekonomikoek eta pertsonek etengabe ukatu, isolatuta dauden Ayoreo herriaren familiak eskualde horretan bizi eta mugitzen dira. Paraguaiako gobernuaren mineralak esploratzeko planak bezalako jarduerak onartzeak haien biziraupenerako bitarteko zuzenak suntsituko lituzke, eta gaixotasunen aurrean jarriko lituzke

Nazio eta nazioarteko legeen urraketa

Uste dugu Médanos del Chaco Parke Nazionalean jarduera ustiatzaileak egiteko proposamenak Paraguaiak berretsitako indarreko legeak, dekretuak eta nazioarteko itunak sistematikoki urratzen dituela. Hala ere, lege horiek betearazi beharko lituzketen parlamentari horiek dira lehenak hauek urratu edo aldatzeko eskatzen dutenak, Chakon eta basoan bizi garenon sufrimenduaren kontura beren poltsikoak betetzen jarraitu ahal izateko—leku horrek batere axola ez diena:

• Paraguayko Konstituzio Nazionala: 62., 63., 64., 65. eta 66. artikuluen (Jatorrizko Herrien Eskubideak) eta 7. eta 8. artikuluen (Ingurumen Osasuntsuaren Eskubidea eta Ingurumen Babeserako Eskubidea) urraketa.
• ILOren 169. Hitzarmena (234/93 Legea): Indigenen lurraldeetan edozein zundaketa edo ustiapen plan baimendu aurretik «Aurreko, Askatasunez eta Informatuta Oinarritutako Kontsulta» (PFIC) ez egitea eta baimena ez lortzea nahita.
• 1039/2018 Dekretua: Paraguaiako jatorrizko herrien aurrezko kontsulta-prozesua arautzen duen protokolo ofiziala ez betetzea.
• 352/94 Legea, Babestutako Fauna-eremuetarako: Parke Nazional izendapenak ematen duen egoera juridikoari eta ukiezintasunari egindako erasoa.
• Nazio Batuen Adierazpena Jatorrizko Herrien Eskubideei Buruz (UNDRIP): Lurraldearen babeserako eta baliabide tradizionaletarako eskubideen printzipioen urraketa zuzena.
• Isolatuta dauden eta lehen kontaktuan dauden jatorrizko herriak babesteko gida-printzipioak (OHCHR/IACHR): Kontakturik eza, lurraldearen ukiezintasuna eta prebentzio-printzipioak ez betetzea.

Gure eskakizunak:

Gure autodeterminaziorako eskubide ukiezina zorrotz errespetatzea eskatzen dugu. Lurralde hau gure arbasoena denez, jatorrizko jabe gisa, gure burujabetza eta erabaki kolektiboa erabiliz, edozein ustiapen-proiekturi EZEZKO BIRIBIL bat esaten diogu. Kongresu Nazionalak eta Gobernuak edozein lege-proiektu edo neurri administratibo, baimena ematea bilatzen duena, ofizialki baztertzea eta behin betiko artxibatzea eskatzen dugu.

Eskaera egiten diegu Kongresu Nazionalari eta Exekutiboari Médanos del Chaco Parke Nazionalean prospekzioa, esplorazioa edo ustiapena baimentzeko helburuko edozein lege-proiektu edo neurri administratibo ofizialki baztertzea eta behin betiko artxibatzea. Eskaera egiten diegu lurralde hau, gure arbasoena, zorrotz eta ukiezina babestea, korridore biologikoen eta isolamendu boluntarioan bizi diren Ayoreo familien bizibideen babes osoa bermatuz.

Paraguayko Estatuari jatorrizko herrien eta ingurumen eskubideei buruzko nazio eta nazioarteko arauak betetzea eskatzen diogu, autodeterminazio eskubidea eta Askatasunez, Aurretiaz eta Informatuta Emandako Baimena errespetatuz.

Gure anai-arreba herriei, gizarte zibilari, ingurumen erakundeei eta nazioarteko komunitateari dei egiten diegu elkartasuna erakusteko eta Médanos del Chaco, ura, basoa eta bizitza defendatzeko irmo egoteko.

AGDAPen jarrera da gure lurraldea errespetatu behar dela eta Estatuak gure herriaren erabakiak bete behar dituela erabat.

 Paraguayko Chaco, 2026ko abuztua