Emiliano Teran-Mantovani
(Observatorio de Ecología Política de Venezuela)
Langileen sektorea da krisi nazionalak eta petrolio-industriaren gainbeherak gehien sufritu dutenetako bat. Eta bere eskubideen defentsan borrokalarienetako bat izaten jarraitzen du. Herrialdeko petrolio-sektoreko bi buruzagi sindikal garrantzitsurekin hitz egin dugu: José Bodas [1] eta Eudis Girot [2], biak Venezuelako Petrolio Langileen Federazio Bateratuko (FUTPV) kideak. Haiekin hitz egiten dugu ez bakarrik Venezuelaren egungo egoeraz, estatubatuarren esku-hartzearen ondoren, industriaren egoeraz, baita sektoreko langileek bizi dituzten baldintza zailez ere. Truke interesgarri hau aprobetxatzen dugu jarduera hidrokarburiferoaren beste alderdi ahaztu batzuetan sakontzeko: zein da ingurumen-inpaktua lurraldeetan, langileen osasunean? Nola ikusten dute haiek klima-aldaketari eta trantsizio energetikoari buruzko eztabaida? Zer aukera erabil daitezke egoera horri aurre egiteko?
I. Nola ikusten duzue une hau? Ilegitimitate politikoa, tutoretzapeko erreforma eta desnazionalizazioa
Oso egoera zaila eta konplexua bizi dugu, batez ere urtarrilaren 3tik, eta AEBen esku-hartzea bat dator bi lider sindikalekin. Eudis Girotentzat, «lagileriaren aurkako erregimen» baten aurrean gaude, eta herrialdearen arazo nagusia agintarien zilegitasun politikorik eza dela dio, «bere erabakiak baliogabeak eta eraginkortasunik gabekoak izatea eragiten baitu. Herrialdea anabasitu egin da, legeak zapaltzen dituzte eta errepresioa pizten da. Hauteskundeak izango bagenitu, egungo gobernuak hartutako erabaki guztiak berrikusi egin beharko lirateke».
Jose Bodasen ustez, U-3tik gobernu nazionalak ituna egin zuen Donald Trumpen gobernu ultraeskuindarrarekin, boterean mantentzeko helburuarekin. «Itun horrek ondorio zehatzak ekarri zituen petrolio-jardueran eta herrialdean. Guk esaten dugun hidrokarburoen legearen erreforma bat egin zen Etxe Zurian prestatu zela. Argi eta garbi transnazionalei mesede egiten die». Bodasek salatu zuen nazioz gaindiko enpresak proiektuen buru izatea eta petrolio-ekoizpena kontrolatzea, enpresa mistoetan bazkide minoritarioak izan arren. Sindikalistak Parte-hartze Produktiborako Kontratuak (CPP) aipatzen ditu, Maduroren gobernuak bultzatutakoak, AEBren esku-hartzearen aurretik.
«Ez dakit munduko beste zein tokitan gertatzen den hori. Venezuelan bakarrik. Orain, legearen erreformarekin hori areagotu egiten da eta gertaera zehatz bat dago «, argudiatu zuen.
Bodasek gehitu du: «Petrolio-industriaren desnazionalizazioa da, eta PDVSAk, eta, beraz, Estatuak, ez dute jarduera zuzentzen. Juan Vicente Gómezen garaietara itzultzen ari gara. Transnazionalen itzulera da, zergarik eta oparirik ez ordaintzearena. Lagunei kontzesioak emanez boteretik, zeinetan transnazionalak elkartzen diren. 100 urte baino gehiago iraun duen zikloa da, eta ziklo hori hautsi egin behar da».
Bodasek gaineratzen du hori meatzaritzara (lege berri batekin) eta beste sektore batzuetara hedatzen dela: «Urrearen alde doaz, mineral guztiak demagun, industria elektrikoa. Itun honen emaitza oro. Lanaren legea aldatu nahi dute. Fedecámarasek, gobernu nazionalak eta transnazionalek eskulan merkeagoa nahi dute, kaleratze merkeagoak nahi dituzte. Aldeko indar korrelazio batean daudela sentitzen dute. Mendekotasun handia sortzen ari zaizkigu «.
II. Akordio eta inbertsio berriak aipatzen dira, baina petrolio-industriak suntsituta jarraitzen du
Girotek azpimarratu duenez, bizi diren lan-baldintzak izugarriak dira; Jose Bodasek, berriz, bai transnazionalek (edozein herrialdetakoak, Txina edo Errusia barne), bai PDVSAk, «langileen eskubideak ez ezagutzeko politika basatia dute guztiek».
Girotentzat arazo nazional nagusia lanekoa da. «Langileen mugimenduak bere konkista historikoak nola iraintzen diren ikusi du. Gutxienez 13.000.000 pertsona inguru gara. Horrek eragina du venezuelarren bizitzan». Hainbat dira bi buruzagi sindikalek aipatzen dituzten penak: gose-soldatak; gaixotzen direnean edo lan-istripuak izaten dituztenean, eta hogeita bat eguneko operazioengatik atseden hartzen dutenean, bonuak galtzen dituzten langileak, familia osoarentzat ondorioak dituztenak. Prestaziorik aitortzen ez duten kaleratzeak; bete gabeko aldarrikapenak, hala nola etxebizitza-mailegua. «Lau petrolio-konbentzio kolektibo zor dizkigute», esan zuen Bodasek.
Eta gaineratu zuen: «Langileentzako segurtasun-neurri falta salatzen badugu, kaleratu edo espetxeratu egiten gaituzte. Derrigorrezko erretiroak ere izan ziren. Edo esaten zen salatzen zuena atzerriko potentzien edo oligarkiaren agentea zela «.
Bai Bodasek, bai Girotek nabarmendu dute arazo larrienetako bat mugimendu sindikalaren gobernuaren kooptazioa dela, funtsean FUTPV, Wills Rangel presidentearen eta gobernu chavistarekiko zalearen bitartez politika antiobrero hori bermatzen duena. Girotek adierazi du FUTPVk ez duela berriro hauteskundeetara deitu 2009tik, eta erakunde sindikalen hauteskunde-prozesuak definitzen dituen Lanaren Legearen 402. artikulua urratzen ari dela. Buruzagi honek urteak eman ditu egoera hainbat instantziatan salatzen, adibidez, lan-ministeriora edo Justizia Auzitegi Goreneko hauteskunde-aretora joz.
Girotek planteatzen du langileen gehiegizko esplotazio eta iraintze horren oinarrian «lanaren kostuaren» eta langileei ordaintzearen kostuaren ezjakintasuna dagoela, eta horrek lan-indarraren merkatzea dakar. «Zerbitzuengatiko, materialengatiko eta osagai logistikoengatiko kostuez gain, lanaren kostua ere badago. Zer gertatuko da horrekin? Nola konponduko da? Kapitalaren eta lanaren arteko gatazkak eta kontraesanak areagotuko dira.
Jose Bodasek kezka bera azaldu du, batez ere hidrokarburoen legearen erreforma berriak ezartzen duen oparien degradazioarekin. «Legearen arabera, abantaila 0 izan liteke. Zehazki, zenbakiak ikustean, upel bakoitzeko 3,75 edo 3,77 dolar irabazten ditugu. Beraz, produktu bat kostuz saltzen ari bazara, horrek eragina izango du, zalantzarik gabe, ekonomian eta langileen aldarrikapenetan. Zer gertatzen da kontratuak eskatzera goazenean, soldata igoera eskatzera? Esango digute «baina hemen ez dago irabazirik». Orduan, zer nahi dute, petrolio-industria hirugarrengotzat hartu, pribatizatu?»
Descubre más desde
Suscríbete y recibe las últimas entradas en tu correo electrónico.
Deja una respuesta