Maria Campuzano: zure energiak iraungo du gurekin

(Castellano)

Uste nuen 2012an ezagutu genuela elkar, baina ez: 2010ean edo lehenago Alternatibak Lotzen sarearekin izan omen zen. 2012an, berriz, bat etorri ginen eta gehiago bizi izan ginen Rio+20ko Konferentzian.Hobeto esanda, konferentzia horren ordezko jardueretan, Herrien Gailurrean, non gizarte zibila erabaki hobeen alde presionatzeko antolatu baitzen. Garai hartan «Ekonomia berdea?» Ezinezko etorkizuna!» nazioarteko aliantza bultzatu genuen. Zalantzarik balego, bere epigrafea guztiz argigarria zen: «Kapitalismoaren alternatiba ekologiko, sozial eta premiazko baten aldeko aliantza».

Zalantzarik gabe, Ekonomia Berde hura gaur egun bizi dugun Trantsizio Ekologikoaren ataria izan zen. Nork esango zigun, Maria! Izan ere, bai, 2012ko Rioko Konferentzia hura «Garapen Jasangarria» bultzatzeko deitzen zen, eta hori, hots «jasangarritasuna», erabat deslegitimatuta geratu zen. Eta jasangarritasunaz jabetzea bezala, guk eskatzen genuen «Trantsizio Ekologiko» hartaz ere jabetu zen kapitalismoa, Maria.

Trantsizio ekologiko horren eta trantsizio energetikoaren barruan, pobrezia energetikoari aurre egitea izan zenuen helburu. Hori izan zen zure ekintza-eremua, eta guretzat ere zure lana ezinbestekoa zen; izan ere, jakina, gure ustez, kapitalismoan, energiaren esparruan, besteak bezala, ez dira ingurumen- edo klima-inpaktuak soilik, maila guztietako inpaktuak baizik. Horrela parte hartu zenuen antolatu genuen hitzaldi eta inkesta guztietan. Hiru kontabilizatu ditut 2015etik (2016, 2017). Ezinbestekoa zinen gai hori jorratzeko, ez horren berri zenuelako, baizik eta zure inplikazioagatik eta bultzatu zenuen -ren (Pobrezia Energetikoaren aurkako Aliantza)  koordinazio- eta partaidetza-mailengatik.

Antzeko kolektiboetan, «buru» izan zinela esan genezakeen, baina hori ezin genuke zure kasuan erabili; izan ere, aktiboki eta teorikoki pisu handia bazenuen ere, zurea ez zen protagonista izatea, are gutxiago karguak hartzea, ezta gauzak prestigioz edo etekin ekonomikoz egitea ere. Oraindik gogoan dut gonbidapen bakoitzarekin zure erantzuna: «baina nik zertaz hitz egingo dut?».

Eta zuena ezinbesteko borroka izan zen/da, ez bakarrik lortzen duzuelako kaltetutako pertsonen partaidetzarengatik, baizik eta ahaldunduz, ekintza zuzena bultzatuz eta errudunen aurka zuzenki eginez, urteetan zehar gure ordainagirien bidez aberasten ari diren eta energiaren oinarrizko eskubidea bermatzen ez duten energia-enpresa horiek. Endesaren bulegoetako edo akziodunen batzarreko okupazioak inspiratzaileak izan ziren bai kaltetuentzat, bai gaia lantzen dugun beste talde batzuentzat, eta kapitalismoaren aurka.

Batez ere Endesaren aurka, Oligopolioko elektrikoek hitzartuta duten banaketa horretan zuen eskualdeko nagusia delako, hemen Iberdrolak duen bezala. Baina ahaztu gabe horiek direla nagusiak: Endesa, Naturgy eta Iberdrola (orain Repsol eta beste batzuk gehitu behar ditugu). Eta eremu energetikoan eta, batez ere, etxean, berotzeko eta prestatzeko gasa ere ezin dugula ahaztu, eta hor monopolioa duen Naturgyk (lehen Gas Natural Fenosa) daukagu.

Nazioartean parte hartzen dugun beste koordinazio horrekin, MAB/MAR (Movimineto de Afectads por Represas de Latinoamérica) delakoarekin, «energia ez da merkantzia bat» delakoa errepikatuko dugu. Ez, ez da espekulatzeko produktu bat, eskubide bat den baliabide bat baizik. Edo Energy Democracy (Demokrazia Energetikoa) plataformarekin. Haientzat guztientzat, APE eta zu izan zineten erreferentzia.

Horrela, orain, Hipotekaren Afektadeen Plataformak, Pobrezia Energetikoaren eraginpean dauden pertsonekin hain lotuta dagoenak, adierazten zuen «referent i una peça clau en la construcció d ‘un moviment que ha assenyalat les responsabilidad del sistema» (erreferente bat eta sistemaren erantzukizuna adierazi duen mugimendua eraikitzeko funtsezko pieza bat).

APE gisa Xarxa per la Sobirania Energètican ere parte hartzen zenuen. Eta horretan guztian Enginyeria Sende Frontereseko aktibista gisa. Xarxarekin zurekin egon nintzen 2017ko Bartzelonako batzarrean, baina ezin izan nintzen joan antolatzen zenuten Volt Oligotòxic-era. Eta, ondoren, 2018an, 2018ko Pobrezia Energetkoari buruzko Kataluniako II. Kongresuan, 400 pertsonak eta 100 hizlari inguruk parte hartu zuten. Itzela! Han ere gertutik ezagutu nituen pobrezia energetikoak jotako eta zure lagunak ziren pertsona horiek, eta zuganako zuten errespetua egiaztatu ahal izan nuen.

2019an Brumadinhora (Brasil) elkarrekin joan ginen berriz ere MABekin, Brasilen historiako krimen transnazional txarrenaren eta Planetako txarrenetako baten 1. urteurrenean. Nazioarteko ordezkaritza bat osatu genuen Vale enpresaren zabarkeria (gobernuaren adostasunarekin) salatzeko, eta komunitateari eta kaltetutako pertsonei elkartasuna adierazteko. Berriz ere, meatzaritzako lohi toxikoak gordetzen zituen presa hori hausteak ekarri zuen tragedia ekologikoaz gain, istripuak 270 pertsona hil zituen, gehienak langileak.

Inork baino hobeto zenekien enpresa transnazionalen gutizia, utzikeria eta axolagabekeria hain dela handia, non heriotza eragin baitezake (erakunde politikoekin batera). Nahiz eta Brumadinhoren mailak ulertezinak izan. Rosaren kasua bezala, 2016an Reusen pobrezia energetikoagatik hil zen 81 urteko andrea, zuek eta zuk hain ondo ordezkatzen zenuena. Kasu horretan ere, Maria, eta zure inplikazioa zela-eta, utz iezadazu, Maria, nire miresmenari «ausarta» adjektiboa eranstea. Zu bezalako jendea behar da hainbeste botereri eta gizagabekeriari aurre egitera ausartzen dena.