Basoaren aldeko eta Trumpen harresiaren aurkako borroka Aritzonan (eta Texasen)

Izan ere, makal horiek eta ekosistema hori babestea lortu da (espero dezagun behin betiko izatea), dagoeneko oso erabilita dagoen eta hemen ere askotan aztertu dugun teknika bat erabiliz: zuhaitz-okupazioa. Horregatik ere oso interesgarria iruditzen zaigu, Cop City (Atlanta) eta Yellow Finch (Virginia) AEBetan, Puszcza Borecka (Polonia), Altdorfer Wald, Flensburg eta Hambach (Alemania), Stop HS2 Erresuma Batuan, La Clusaz (Suitza), Don Bosco (Italia) eta AEBetako, Erresuma Batuko eta beste hainbat tokitako borrokekin batu dezakegulako (EH barne).

Erresistentzia honek Poloniaren eta Bielorusiaren artean egindakoa ere gogorarazten digu. Bertan, Białowieżako jatorrizko baso zoragarria babestu nahi zuten, hau ere arriskuan baitzegoen mugako beste harresi bat eraikitzeko eta migrazioa eragozteko. Kasu horretan, aipatu behar da harresi hori Polonian eraikitzen zela, eta, beraz, batez ere arrazoia migrazio-fluxua eragoztea zela, bereziki herrialde horretan (Polonian), baina zabalago, Europan. Horregatik, ez da soilik Trump harresi gorrotagarriak eraikitzen dituena, baizik eta hemen EBn ere bai.

Horixe bera egiaztatzen dugu orain Ceutako migrazio-krisi berrian ere. Krisi horretan berretsi egiten da mugek eta zenbait estatuk (hala nola Espainiakoak, Greziakoak edo Poloniakoak;  eta Marokokoak, Turkiakoak, etab.) duten garrantzia, eta mugek eta nazionalismoek benetan adierazten dutena. Faxismotik zein gertu gauden ohartarazten digu ere. Krisi esaten diogunak hurbiletik eragiten digun egoera baino ez du aipatzen, ez Afrikan, Latinoamerikan edo Asian harrapatuta dauden milioika pertsonak bizi duten krisia, eta emigratzera behartzen dituzten krisiak. Eta Europa indartsu honetan lotutako beste krisialdi batzuk ere bai sortzen dira, esaterako, egunotan Donostian bizi duguna, udalak boluntarioak (interesik gabe egiten dutenean!), Kaleko Afari Solidarioak, pertsona migratuak elikatzea debekatzeko erabakiarekin.

Azkenik, kasu honek egiaztapen bat ere badakarkigu, begi-bistakoa bada ere, aipatzea merezi duena: baso eta leku horietan guztietan ez dago inolako mugarik. Muga horiek eraikiak dira, gizakiek sortuak dira, imajinatuak  eta gure kulturetan inposatuak , baina  beste jende batzuei eraiten diena eta ekosistemak kaltetu edo suntsitzen dituzte. Beharrezkoak ez izateaz gain, saihesgarriak dira.

Hainbesteko garrantzirik ez duen beste zerbait, baina Euskal Herritik atentzioa ematen digu: Arizona estatuaren izenak Aritz Ona bezala adierazten du gure hizkuntzan. Izan ere, hor ere onartzen diren esanahi etimologikoetako bat da. Gure ustez, han izan ziren euskaldun ugarietatik (igarotzeko mugarik eta eragozpenik izan ez zutenak, nahiz eta O’odham bezalako beste herri batzuetako lurraldea izan), artzain gisa edo beste bizimodu batzuekin, haritz horiek hain esanguratsu zitzaien estatuari izenhori eman ziotela.  Ekintzaileek eta bizilagunek babestu nahi dituzten kotoizko makal zukaitzak bezain esanguratsuak ziren haritzak.

Are gehiago: CrimetIhnc-ren artikuluaren beste alderdi interesgarri bat da Gloria Anzalúaren poema batekin hasten dela, eta duela gutxi A Planeta-n idatzi genuen artikuluetako bat («Trump, (…) 34 urteko azken katebegia») beste emakume txikar baten testu batekin hasten zela, Cherríe Moraga. Izan ere, Anzalduak eta Moragak proiektu bateratuetan parte hartu dute, hala nola «Este puente, mi espalda: escritos de mujeres radicales de color» liburuan.

Texas eta Oklahoma arteko tartea ere osatu gabe dago

Baina Aritzonakoa ere ez da Trumpi geratzen zaion tarte bakarra. Trumpek AEBren artean proposatu zuen  AEB eta Mexikoren arteko harresia 3.144 km-ko distantzian luzatu beharko litzateke, eta horrek zailtasun ugari dakartza. Muga horretatik mila km-tik gora hesi nagusiarekin osatu dituzte, baina 2.000 km-tik gora inolako oztoporik gabe daude («hesi bukatuaren» kontzeptua ere oso subjektiboa izanez). Arizonako Lochielenaz gain, Texasen Big Bend edo Ibai Handiaren Bihurgune Handia dago harresirik gabe. Orain, halaber, indigenen kolektibo batek mugako harresiaren zati horren eraikuntza geldiarazteko eskaria aurkeztu du, arrazoi erlijiosoetan oinarrituta (Erlijio Askatasunaren Berrezarpenari buruzko Legea), bertako leku sakratuei eta praktika espiritualetarako funtsezkoak diren ekosistemei eragingo dielako. Herri kaltetua apatxea da, lipan adarrekoa.

Gainera, makroproiektuak eragina izango du Big Bend Parke Nazionaleko eremu naturalean, baina baita Big Bend Ranch Estatuko Parkean (Texasko bi ingurumen-bitxiak), Black Gapen ehiza kudeatzeko eremuan (WMA) eta Semínola Arroila Estatuko Parkean ere. Makroproiektu hau aurrera eramateko, AEBko gobernuak babeserako 28 lege federal kendu behar izan ditu. Dakigunez, Trumpen jardunbideetako bat izan da ingurumena babesten zuten erakundeak eta langileak desagerraraztea, beraz, hau haren ildoari dagokio.

Big Bend Parke Nazionala 1940an sortu zen, eta, horretarako, estatuak nahitaezko desjabetze-ahalmena erabili zuen, komunitate osoak desegitea ekarri zuena, eta etxebizitzak, aletegiak eta leku historiko garrantzitsuak ezabatu ziren. Orain, laurogei urte geroago, ingurumena desjabetzeko eta (teorian) babesteko arrazoia deusestatzen delako lekukoak gara. Orain, berriz ere, ibaian zehar bizi diren familiek egoera bati egin behar diote aurre: gobernuaren erosteko eskaintza bat onartzea edo auzitegietan borrokatzea.

Big Bend tartearen aurkako demandatzaileak «hezkuntza publikoan, erabaki federalak hartzeko gardentasunean, kultura- eta ingurumen-baliabideen babesean, lursailen jabeen eskubideetan eta harresiaren proposamenari erantzuteko prozesu egokian oinarritutako koalizio komunitarioa» dira.

Brasilgo Amazoniako azken urteetako ingurumen-hondamendi handienetako bat Belo Monteko Neoenergiako (Iberdrola) urtegiaren eraikuntza izan zen, non herri indigenak ere nabarmen kaltetuak izan ziren, batez ere kayapó herria. Hau ere beste ibai handi baten bihurgune handian eraiki zen (Big Bend edo Volta Handia), Xingu ibaia, Amazonasen ibaiadarra.